About · Corporate Antropologie

Van oudsher bestuderen antropologen verre vreemde volkeren en tribale samenlevingen. De corporate antropologie kijkt met dezelfde fascinatie naar westerse organisaties en bedrijven. Daar zie je dezelfde rituelen, symbolen en ongeschreven spelregels. Door te zien wat niet geschreven staat en te horen wat niet gezegd is, krijg je grip op cultuur en wordt verduurzamen makkelijker.

Antropologen zijn verhalenvertellers. Niets brengt de lokale culturele gebruiken en ongeschreven spelregels zo goed over als een verhaal. Cultuur is immers moeilijk vast te pakken want het gaat over 'the white spaces between people'. Antropologen gebruiken verhalen om rituelen, symbolen, en gedrag te duiden en de betekenis die mensen aan ervaringen geven over te bregen. Ikzelf heb mijn rite de passage in Groenland meegemaakt, en heb daar drie maanden gewoond en de sociale impact van klimaatverandering bestudeerd.

Van oudsher reisden antropologen ver weg naar exotische oorden. Denk aan Bronislaw Malinovski op de Trobriand eilanden, Clifford Geertz in Noord-Afrika, Claude Levi-Strauss in de binnenlanden van Brazilië en bijvoorbeeld Franz Boas in Canada bij de Inuit.

Tegenwoordig zijn er steeds meer antropologen die dichterbij werken en fascinerend onderzoek doen in westerse omgevingen. Denk aan Karen Ho op Wall Street, Joris Luyendijk in de financiële sector in Londen of Simon Sinek, expert, auteur en veelgevraagd spreker over leiderschap en organisatiecultuur.

Corporate antropologen (of organisatie antropologen) gaan verder dan puur begrijpen van wat er is. Hun klanten zijn organisaties en bedrijven die een doel hebben, en vragen om interventies om die doelen dichterbij te brengen. 'Wat hebben we te doen, nu we snappen hoe ons culturele systeem in elkaar zit'? 'Wat voor interventies kunnen we doen om een veiligheidscultuur te creeren?'

Antropologen  horen wat niet gezegd wordt en zien wat niet geschreven staat. Ze benaderen organisatie niet alleen vanuit het organogram maar leggen daar ook het complexe Afrikaanse verwantschapssysteem naast, dat minstens zoveel invloed heeft op de gang van zaken. Projectplannen en de papieren werkelijkheid vertellen immers maar één kant van het verhaal.

Antropologen benaderen een vraagstuk lokaal en altijd in context. Dat doen we door het doen van veldwerk en participerende observatie. Kijken wat er gebeurt, horen wat er niet gezegd wordt, proberen te doorgronden hoe mensen met elkaar samenwerken. Gestructureerde interviews en informele gesprekken bij de waterkoeler, maar ook rondlopen, meedoen aan vergaderingen, hangen bij de koffieautomaat en de roddel op de gang oppikken.

Als klant wachten in de lobby, meelunchen met de werkvloer. Vergaderstukken verzamelen, analyse van het prikbord op de gang, de inrichting van kantoor- en vergaderruimtes. Waar zijn mensen trots op, waar schamen ze zich voor? Over welke afdeling worden grappen gemaakt? Als fly on the wall het systeem van binnenuit doorvoelen en ervaren. De ongeschreven regels achterhalen.

De verzamelde data wordt systematisch gestructureerd en geordend en levert nieuwe inzichten op. Mensen doen namelijk niet zomaar iets. Gedrag heeft altijd een lokale oorsprong en is gebaseerd op oplossingen die ooit hun nut hadden.

Cultuur heeft altijd een interne logica. Soms is die alleen achterhaald of niet handig meer. Antropologen zoeken naar terugkerende patronen in de organisatie die verklaren waarom de dingen gaan zoals ze gaan. Anders kijken, beter begrijpen om slimmer te veranderen. Koesteren wat goed is, veranderen wat nodig is.